Bel Fıtığı Ameliyatı

Bel fıtığı ameliyatı, omurgada fıtıklaşmış veya dejeneratif bir diski çıkarmak için yapılan bir ameliyattır. Fizik tedavi veya ilaçlar bacak veya sırt ağrısını hafifletmezse veya bacaklarınızda güçsüzlük veya his kaybı gibi sinir hasarı belirtileriniz varsa bel fıtığı ameliyatı önerilebilir. Ameliyat açık, mikrocerrahi veya minimal invaziv bir teknikle yapılabilir.

Bel fıtığı hastalığına bağlı şiddetli bel ve bacak ağrısı olan, bazen de felç gelişen hastalarda bel fıtığı ameliyatı uygulanır. Bu tür hastalar; ilaç, fizik tedavi, proloterapi, epidural steroid enjeksiyonları gibi konservatif tedavilerden fayda görmezler. Cerrahın tercihine göre, hastanın o anki ihtiyacına farklı bel fıtığı ameliyat teknikleri kullanılabilir. Bunlar üç tip cerrahi müdahale vardır.

1. Klasik açık cerrahi ile yapılan bel fıtığı ameliyatı

2. Mikrocerrahi bel fıtığı ameliyatı (Mikrodisdektomi) 

3. Endoskopik bel fıtığı ameliyatı

Bel Fıtığı Ameliyatı Ne Zaman Önerilir?

Hastalar tarafından en çok merak edilen konu ne zaman ameliyat olmalıyım sorusudur. Bel fıtığına bağlı bacak ağrısı şiddetli ise konservatif tedavilerle ağrı geçmiyorsa; örneğin hasta ağrıdan uyuyamıyorsa, işine gitmekte güçlük çekiyorsa ya da günlük aktivitesini yapmakta zorlanıyorsa hastaya cerrahi önerilebilir. Bacaklarda ve ayakta felç geliştiyse, idrar kaçırma başladıysa durum daha da ciddidir ve acil ameliyat gerektiğinin bir göstergesidir. En kısa zamanda bir beyin cerrahisi uzmanına başvurulması gerekir. Alt başlıklarda bel fıtığı nasıl yapılır; bel fıtığı ameliyatı açık mı kapalı mı gibi sorulara ayrıntılı olarak açıklama yapılmıştır.

 

Klasik Açık Bel Fıtığı Ameliyatı

Bu ameliyat tekniğinde mikroskop kullanılmaz. Belde 4 cm. ve üzerinde bir kesi yapılır. Bel kasları sıyrılır. Ardından omurga kemiği ve bağların bir kısmı alınır. Sinir kökü ekarte edilerek bel fıtığı çıkartılır. Mikrocerrahiden farkı mikroskop kullanılmaması ve büyük bir kesi yapılmasıdır. Günümüzde çok fazla tercih edilmeyen bir tekniktir.

Mikrocerrahi Bel Fıtığı Ameliyatı (Mikrodiskektomi)

Mikrocerrahi ile yapılan bel fıtığı ameliyatlarının temel özelliği mikroskop kullanılarak yapılmasıdır. Neden mikroskop kullanırız? Ameliyatlarda dokuları 40 kat daha büyük görebilirsiniz. Bu da cerrahın dokuları daha iyi ayırt etmesine ve sinir üzerindeki oluşabilecek bir hasarın olma olasılığını çok aza indirir. Bu işleme aynı zamanda mikrodiskektomi adı da verilir. Bazı cerrahlar, bu yönteme kapalı ameliyat diyorlar. Fakat endoskopik olarak yapılan tam kapalı bel fıtığı ameliyatından uygulama olarak farklıdır. Bir alt başlıkta, tam kapalı bel fıtığı ameliyatından ayrıntılı olarak bahsedilmiştir.

Ameliyat genel anestezi ile yapılır. Hastanın ameliyat masasına yatış şekli yüzükoyun pozisyonundadır. Bel hafifçe bükülür. Ameliyatta hedeflenen bölgeye uyan yere 1,5-3 cm. arasında bir cilt kesisi yapılır. Bel kasları omurga kemiklerinden sıyrılır.  Laminektomi ile bir miktar omurga kemiği alınır ve  cerrahın çalışabileceği bir alan açılır. Cerrahi alana mikroskop getirilir. Sarı renkli flavum dediğimiz bağ dokusu alındıktan sonra, sinir kökü ekartörle orta hatta doğru kenara çekilir. Sinire baskı yapan parça bulunarak, cerrahi aletlerle çıkartılır. Sinirin üzerindeki baskının azaltılması yeterlidir. Mikrocerrahi bel fıtığı ameliyatı yaklaşık 1 saat sürer.

Aşağıdaki videoda, mikrocerrahi teknikle yapılan bel fıtığı ameliyatını izleyebilirsiniz.

http://www.youtube.com/watch?v=qhyuvTIGeko

Tam Kapalı Bel Fıtığı Ameliyatı (Endoskopik)

Endoskopik cihazlar kullanılarak yapılan bel fıtığı ameliyatına ''tam kapalı bel fıtığı ameliyatı'' adı verilir.  En güncel bel fıtığı ameliyatı tekniğidir.

Minimal invaziv omurga prosedürleri, son on yılda hızlı bir gelişme göstermiştir. Uzamış ameliyat süreleri sırasında kas ezilme yaralanmalarını azaltma çabaları, önemli yumuşak doku zedelenmelerinden kaçınma ve kemik rezeksiyonunu en aza indirgeme çabaları, hastalara ameliyat sonrası ağrı ve sakatlığın azalmasını sağlamak için kullanılan cerrahi prensiplerdir. Tam endoskopik bel fıtığı ameliyatı, omurga cerrahının bu prensipleri kullanarak omurga patolojisine ulaşmayı sağlayar. Endoskopik teknikler, 30 yılı aşkın bir süredir evrim ve yenilik göstermiştir. Şu anda, endoskopik teknikler servikal, torasik ve lomber omurgadaki patolojiler için kullanılmaktadır. Daha az morbidite ve daha az komplikasyon görülmesi açısından sunduğu avantajların destekleyen çok sayıda literatür vardır. Endoskopik omurga tekniği, dejeneratif spinal stenoz, spondilolistezis, skolyoz, geçirilmiş füzyon cerrahisi, tümör ve enfeksiyon durumlarında da kullanılmaya başlanmıştır. Teknolojik ilerlemeler, cerrahi tekniği kolaylaştırmaya ve kullanım endikasyonlarını genişletmeye devam ettikçe; endoskopik omurga cerrahisinin, cerrahlara omurga hastalıklarının tedavilerinde ellerini güçlendiren bir yaklaşım sağlayacak ve hastaların tedavisinde bakım standardını daha da yükseltecektir.

Cerrahi işlemi gerçekleştirmek, özel ekipmanlar ve cerrahi deneyim gerektirir. Kullanılan el aletleri, mikrocerrahide kullanılan aletlerden daha küçüktür.  Mikrocerrahi tekniğe göre avantajı, kaslar ve kemik dokulara zarar vermeden aynı işlem kolayca gerçekleştirilebilmektedir.

Cerrahın tercihine göre; genel ya da lokal anestezi ile rahatlıkla uygulanabilir. Cerrah uyumlu bir hastada tercihan hastayı uyutmadan da bu ameliyatı yapabilir. Bel bölgesine 0,5 - 1 cm. lik küçük bir kesi yapmak yeterlidir. Belin ortasından (interlaminar) ya da belin yan tarafından (transforaminal) omurgaya ulaşma imkanımız vardır. Bu yöntemi şu şekilde hayal edebilirsiniz. Kalem çapındaki bir alet belinizden içeriye gönderiliyor. Bu kadar küçük çapta olan bir çalışma alanında cerrahi aletlerle bu işlem yapılabiliyor. Böylece dokulara hiç zarar verilmeden işlem gerçekleştiriliyor. Tam kapalı bel fıtığı ameliyatı, ortalama yarım saat sürer. Ameliyat sonrasında hasta 3-4 saat sonra evine gönderilebiliyor. Tam kapalı bel fıtığı ameliyatını özel hastanede yapmaktayım. Bilgi almak için, iletişim sayfasını tıklayarak ilgili numaradan randevu alabilirsiniz.

 

Endoskopik tam kapalı bel fıtığı ameliyatının, mikrocerrahi bel fıtığı ameliyatına göre avantajları:

  • Lokal anestezi ve hafif sedasyon ile gerçekleştirilebilir. Yani hasta uyutulmaz. Bu da genel anestezinin hastaya getirebileceği riskleri ortadan kaldırır. ​

  • 1 cm.lik küçük kesi yapılması hastada kozmetik açıdan çok az bir iz kalması anlamına geliyor.

  • Operasyon bölgesindeki dokularda çok az hasar bırakması. Sinir üzerinde oluşabilecek skar dokusunu azaltır. Bel fıtığının tekrarlaması durumunda bile ameliyatın kolaylıkla yapılabilmesi ve olası komplikasyonların en aza inmesini sağlar.

  • Hastanın normal aktivitelerine hızlıca dönebilir. 

  • Hasta aynı gün taburcu olabilir.

  • Enfeksiyon riskini oldukça azaltır. Kanama çok az olur.​

  • Aynı delikten çok sayıda fıtığa müdahale edilebilir.

  • Bel fıtığı ameliyatı fiyatı, kullanılan cihazın ve aletlerin pahalı olması nedeni ile diğer bel fıtığı ameliyatlarına göre tam kapalı bel fıtığı ameliyatı ücretleri daha yüksektir.

​Alttaki videoda interlaminar teknikle, tam endoskopik olarak yapılan bir vakanın ameliyatını izleyebilirsiniz. 

http://www.youtube.com/watch?v=0kAo5Ud2Zzo

Hastaların Bel Fıtığı Ameliyatı ile İlgili Merak Ettiği Sorular​

  • Bel fıtığı nüks eder mi yani tekrarlar mı?

 ​       % 5 oranında nüks oranı vardır. Bu oran, hastanın doktorunun önerilerine uyması

halinde daha da düşer. Ameliyattan sonra ağır iş yapılmaması şarttır.

  • Tam kapalı endoskopik bel fıtığı ameliyatları daha sık mı tekrarlıyor?

       Mikrocerrahi ile yapılan bel fıtığı ameliyatları ile aynı oranda tekrarlama olasılığı vardır. Yani bu oran yine % 5' dir.

  • Mikrocerrahi ile yapılan bel fıtığı ameliyatları tekrarlar mı?

       Evet tekrarlayabilir. Bu oran % 5' dir.

  • Bel fıtığı ameliyatında felç olunur mu?

       Şu anda kullandığımız mikroskop, endoskop gibi teknolojik görüntüleme cihazlar,  cerrahlara cerrahi alanı büyütmesi nedeni ile çok yardımcı olmaktadır. O yüzden; deneyimli bir cerrahın yaptığı bir ameliyatta felç gelişme olasılığı düşüktür.

  • Bel fıtığı ameliyatı başarısız bir cerrahi mi?

       Kesinlikle hayır. İyi bir cerrahiden sonra dikkatli olduğunuz ve doktorunuzun önerilerini dinlediğiniz sürece uzun yıllar şikayetiniz olmaz.

  • Bel fıtığı ameliyatından sonra ağrım ve uyuşmalarım devam eder mi?

       Ameliyat sonrası sinirin üzerindeki baskı kaldırılsa da, sinir ağrı sinyali vermeye devam etmektedir. Buna nöropatik ağrı denir. 1-3 ay arasında ameliyat sonrası ağrı ve uyuşma yakınmaları devam edebilir. Hastaların bu konuda endişe etmemesi gerekir. Doktorunuz tarafından bu ağrıyı azaltan ilaçlar verilecektir.

  • Bel fıtığımın nüks yani tekrarladığını nasıl anlarım?

       Bel fıtığı ameliyatından sonra sinir üzerindeki bası kalkmasıyla beraber ağrı skor olarak ameliyat öncesine göre dramatik olarak düşer. Eğer; ağrı ameliyat öncesindeki gibi şiddetli bir şekilde tekrar ortaya çıkmışsa bel fıtığınız tekrarlamış olabilir. Böyle bir  durumda doktorunuza tekrar muayene olmanızda fayda vardır.

  • Bel fıtığı ameliyatı olmadan önce felç gelişmişti şimdi ne olacak?

       Ameliyat sonrası doktorunuzun uygun gördüğü takdirde fizik tedavi görmeniz gerekebilir. Doktorunuzun ve fizik tedavinin önerdiği egzersizler mutlaka yapılmalıdır. Felcin düzelme süreci, ameliyat sonrası bazılarında hemen olabileceği gibi, bir kısım hastada ise 6 aylık bir süreç alabilir. O yüzden felç gelişen hastaların ameliyat olmayı çok fazla geciktirmemeleri önerilir.

Bel Fıtığı Ameliyatı Olanların Sonrasında Uyması Gerekli Kurallar

  • Bel fıtığı ameliyatından sonra yara bölgesinde ağrı hissedilebilir Ama genel olan şiddetli bacak ağrısı ve bel ağrısı ameliyat öncesine göre iyice azalır.

  • Uzun süre oturmak ilk zamanlar sakıncalıdır. Ağırlık kaldırılmamalı, ameliyat sonrası ilk 1 ay aşırı öne eğilmek ve omurgayı gerecek hareketlerden kaçınılmalıdır 

  • Beldeki yara bölgeniz temiz ve kuru tutulmalıdır. Yara bölgesinde kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve akıntı varsa mutlaka doktorunuzu arayınız.

  • 3 gün dolduktan sonra Tegaderm gibi su geçirmez pansuman malzemeleriyle ılık bir duş alabilirsiniz.

  • Doktorunuzun vermiş olduğu reçeteye uygun ağrı kesicilerinizi kullanınız.

  • İlk zamanlar ev içi kısa yürüyüşler yapılabilir. 

  • Merdiven inip, çıkmanızda sakınca yoktur.

  • Tuvalet için alafranga tuvalet kullanınız.

  • Bel ameliyatı sonrası cinsel aktiviteye, ameliyattan 2 hafta sonra başlamanız uygun olur. Yine de dikkatli olunmasında fayda vardır. Bel hareketleri ağrınızı arttırabilir. Pasif olarak ilişkiye girmek yerinde olur.

  • Bel ameliyatından 2 ay sonra, araba kullanılmasına izin verilir. Özellikle, araba sürerken ve yolculuk yaparken belinizin arkasına bir destek yerleştiriniz.

  • Birkaç hafta sonra bisiklet ya da yüzmeye izin verilebilir. 

  • Genellikle masa başında çalışanlar 2 hafta sonra hafif işlerine başlayabilirler. Daha ağır işlerde çalışan ve işe başlayınca ağır fiziksel yük gerektiren meslekleri olanlar ise 4-6 hafta sonra işe başlayabilirler.

  • Eğer vücut kitle indeksine göre kiloluysanız, mutlaka diyet yaparak kilo vermeye çalışınız.

Dr. Tamer Tekin

tam kapalı endoskopik bel fıtığı ameliyatı
bel fıtığı ameliyatı